تربیت کودک و فرزندپروری

تربیت کودک و فرزندپروری

تربیت کودک و فرزند پروری اصلاح رفتار یا مدیریت رفتار شامل انواع روش های تشویقی که بعد از رفتار واقع میشود برای تقویت رفتار مناسب و تنبیه که بعد از انجام رفتار نامناسب اعمل میشود برای کاهش احتمال بروز رفتار ناشایست.

اما موقعیتی که قبل از بروز رفتار باعث پیشگیری از وقوع رفتار نامناسب شود و یا باعث ابراز رفتار مناسب شود دستور و قانون است که به مراتب تاثیرش از تنبیه و تشویق بیشتر است. به عبارتی کودکی که از قبل میداند قانون خانه آن ها این است که فلان ساعت می بایست خانه باشد، کمتر احتمال دارد مرتکب اشتباهی بشود که بعدا با عواقب ان بخواهد روبرو شود تا کودکی که نمیداند و مرتبا مرتکب اشتباه می شود و مکررا مورد تنبیه و جریمه از سوی والدین قرار میگیرد.

فرزند_پروری

انواع روش های تنبیهی

ابتدا بهتر است مفهوم دقیق تنبیه را روشن کنیم و بدانیم هدف ما ارتنبیه کردن چیست؟ آیا میخواهیم کودک از ما بترسد و حساب ببرد چون قدرت و زور بازو ما بیشتر است؟ یا انجام دادن بی چون و چرا هر آنچه والدین می خواهند؟ انواع روش های تنبیهی نامناسب شامل تنبیه بدنی، تهدید، توهین، تمسخر و تحقیر کودکان باعث ایجاد استرس و اضطراب، حس تنفر، نافرمانی و لجبازی، پرخاشگری و افسردگی کودکان می شود.

هدف صحیح در تنبیه اصلاح رفتارهای نامناسب کودکان و جایگزین کردن آن ها به رفتارهای مناسب است. بنابراین ما با مفهوم دیگری از تنبیه روبرو هستیم. اصلاح و مدیریت رفتارهای نادرست کودکان شامل روش های بی توجهی، محرومیت و جریمه است.

بی توجهی

بهترین واکنش والدین در مقابل رفتارهای نامناسب و بی خطر کودکان مثل داد زدن، گریه کردن و فحش دادن بی توجهی نسبت به آن هاست. بی توجهی به معنای قهر کردن و صحبت نکردن با کودک نیست. هدف ما از بی توجهی این است که کودک متوجه این شود که نمی تواند با گریه و داد زدن، به خواسته اش برسد و متوجه رفتار نامناسبش بشود و از تکرار آن بپرهیزد.

جریمه

جریمه یکی دیگر از روش های مناسب در اصلاح رفتارهای نادرست کودکان است. مثلا وقتی کودکتان را در هنگام خط خطی کردن دیوار پیدا میکنید به جای کتک زدن، از او بخواهید دیوار را خودش پاک کند یا به خاطر کار اشتباهش باید جریمه ای بپردازد.

محرومیت

محرومیت کودک از فعالیت های دلخواهش مثل بازی، تماشای تلویزیون، خرید بستنی و … یکی دیگر از راه کارهای مناسب در اصلاح رفتار نامناسب است. یکی دیگر از روش های محرومیت اتاق خلوت یا صندلی سکوت است به این صورت که کودک را به مدت چند دقیقه بسته به سنش، در یک اتاق تنها بگذارید. البته باید توجه داشته باشید این اتاق نباید هیچ جذابیتی برای کودک داشته باشد چون هدف ما از این تنبیه، این است که حوصله اش سر برود و به کارهای نامناسبش فکر کند؛

از طرفی نباید خطری تهدیدش کند مثلا وسایلی مثل چاقو، کبریت یا تراس نداشته باشد و یا ترسناک هم نباشد که بعدا دچار اضطراب شود. صندلی سکوت نیز همین ویژگی را باید داشته باشد توجه داشته باشید افراط در مدت زمان آن نکنید چون مفهوم زمان برای کودکان مثل ما نیست و خیلی زودتر از ما حوصله شان سر میرود. نکته حایز اهمیت این است که بعد از اعمال محدودیت باید با کودکتان صحبت کنید و علت آن تنبیه را با کودک در مین بگذارید و رفتار جایگزین را هم به او بگویید.

فرزندپروری

انواع روش های تشویقی

تاثیر تشویق و توجه مثبت به مراتب بیشتر از تنبیه است و تحقیقات بسیاری اثربخشی آن را تایید کرده اند و به اهمیت آن در ایجاد انگیزه کودکان پرداخته اند. تشویق انواع مختلفی دارد تشویق های کلامی، غیر کلامی و جسمانی مثل تشویق های فعالیتی و مادی.

تشویق های کلامی شامل گفتن عباراتی مثل آفرین، احسنت و من به تو افتخار میکنم. سعی کنید از همه انواع تشویق به درستی و به جا استفاده کنید. بعضی والدین فقط از تشویق مادی استفاده میکنند مثلا فقط با خریدن هدیه سعی میکنند به او توجه نشان دهند و از انواع دیگر تشویق غافل هستند. پس از مدتی افراط در این تشویق های مادی باعث توقع بیش از حد کودکان و رشوه گرفتن آن ها از والدین میشود و در قبال هر رفتاری توقع گرفتن یک چیز مادی دارند و این در حالی است که در خیلی مواقع با گفتن یک جمله محبت آمیز می توان به همان اندازه توجه یک کودک را جلب کرد مخصوصا که کودکان در سنین پایین بیشتر نیازمند توجه کلامی هستند.

تشویق فعالیتی به معنی انجام یک بازی یا فعالیت مشترک با والدین است مثل کشتی گرفتن، فوتبال دستی، آشپزی و … و تشویق جسمانی نیز شامل در آغوش گرفتن و بوسیدن کودک است. که البته با توجه به تفاوت های فردی کودکان باید در نظر داشته باشید قبل از هر گونه لمس فیزیکی کودک از او اجازه بگیرید.

فرزند_پروری

قانون و دستور

همانطور که گفتیم دستور و قانون قبل از بروز هر گونه رفتار اعمال می شوند و قطعا تاثیر آن ها در مدیریت رفتار بیشتر است. دستور هرگونه جمله امری است برای انجام آنچه باید اکنون و اینجا توسط کودکان انجام شود که از جانب والدین صادر می شود، مثلا الان که از مدرسه آمدی اول دست هایت را بشور ولی قانون یک قاعده کلی برای همیشه است مثل قانون سلام کردن وقتی وارد جمعی می شوی و یا قانون مسواک زدن.

 

نکاتی که در مورد دستور باید رعایت شود

دستورها نباید پشت سرهم صادر شوند. هر زمان می بایست صرفا یک دستور داده شود، احتمال انجام دادن هر دستور با ارایه دستورات پشت سر هم به میزان قابل توجهی کاهش میابد. مثلا “الان که از مدرسه اومدی خونه دستهاتو بشور بعد لباسهاتو مرتب کن بعد کیفتو خالی کن بعد بشین سر مشقت”. بهتر است اول یک دستور صادر شود و منتظر انجام دادن بمانید اگر چنانچه دستور انجام نشد، تذکر می دهید و دوباره آنرا تکرار میکنید. بعد از انجام دستور حتما تشویق کنید بهتر است از تعادل بین تشویق های کلامی و غیر کلامی به تناوب استفاده کنید.

بهتر است دستورها با جملات امری مثبت بیان شوند مثلا به جای آنکه بگویید” از روی مبل بالا پایین نپر” بگویید “روی مبل بنشین”. یا به جای انکه بگویید” اسباب بازی هاتو پرت نکن” بگویید”اسباب بازیهاتو بیار با هم بازی کنیم”.

بهتر است دستورها واضح، روشن و با کلمات مناسب بیان شوند. مثلا به جای اینکه بگویید”حرص منو در نیار و بچه خوبی باش رعایت حال منو بکن” بگویید”مامان الان خسته است اسباب بازی هاتو بیار و آروم بشین بازی کن تا منم کمی استراحت کنم”.

نکاتی که در مورد قانون باید رعایت شود

سعی کنید جلسات خانوادگی تشکیل دهید و در این جلسات با حضور همه تعضای خانواده، راجع به قوانین خانواده صحبت کنیم و نظرات همه را راجع به آن ها بپرسیم و تا جاییکه به اصل قوانین لطمه نمی زند می توان با همراهی خود کودکان آن ها وضع کرد مثلا وقتی قانون تماشای روزانه ۲ ساعت تلویزیون می گذاریم میتوانیم در مورد ساعت آن و اینکه این دو ساعت یکجا باشد یا ۱ ساعت صبح باشد یک ساعت عصر با خود بچه ها مشورت کرد.

نکته مهم دیگر در مورد قوانین، این است که در همان جلسات و همان موقعی که راجع به هر قانون صحبت می شود؛ عواقب و جریمه سرپیچی از قوانین هم بیان شود تا کودکان بدانند اگر قانونی را نادیده بگیرند دقیقا چه جریمه ای باید بپردازند و این کار باعث پیشگیری از بهانه های بعدی میشود.

سعی کنید قبل از خرید هر وسیله ای برای کودکتان، قانون آن را برای آن ها بازگو کنید. مثلا اگر تبلت یا دوچرخه برای کودکتان میخرید قبل از اینکه دچار بحران و بحث های بعدی راجع به استفاده از آن بشوید، قوانین استفاده از آن و عواقب سرپیچی از این قوانین را گوشزد کنید. مثلا روزی ۲ ساعت می توانی دوچرخه بازی کنی و در فلان محدوده.

فرزند_پروری

 

 

تبلیغات

انتخاب دکتر زیبایی برای انجام جراحی های مد نظر شما متناسب با بودجه فردی، سلیقه شخصی و میزان تبحر در کنار دسترسی آسان به پزشک امروزه به یک چالش مهم در دنیا تبدیل شده است، نگران نباشید دکتر زیبایی در ارائه خدمات جراحی و مشاوره رایگان در کنار شماست!!! مهم نیست کاندید عمل بینی هستید یا کاشت مو یا اینکه در کدام شهر هستید و چه سنی دارید، فقط کافیه با دکتر زیبایی تماس حاصل فرمایید.

منبع
سنجش برتر
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن