مهارت تصمیم‌گیری

مهارت تصمیم‌گیری

ما در زندگی روزمره مدام در حال انتخاب کردنیم؛ انتخاب یک گزینه بین چند گزینه‌ای که وجود دارد. به فرآیندی که در ذهن انجام می‌شود تا از بین چند گزینه موجود یک گزینه انتخاب شود تصمیم‌گیری گفته می‌شود. انسان‌ها خود زندگی خویش را می‌سازند و تصمیم‌گیری ابزاری است که این‌کار را برای آن‌ها انجام می‌دهد. اگرچه همه افراد تصمیم می‌گیرند ولی همیشه این تصمیم‌گیری‌ها هوشمندانه نیست. وقتی تصمیم‌گیری‌های غلط مربوط به مسایل کوچک و بی ­اهمیت است پیامدهای منفی آن نیز چندان جدی نیست، ولی وقتی مربوط به مسایل مهم زندگی است، پیامدهای ناخوشایند آن جدی بوده و گاه تا آخر عمر باقی می‌ماند.

مشاوره روانشناسی

مشاوره خانواده

تصمیم_گیری

به مهارتی که به وسیله آن می‌توانیم در موقعیت‌هایی که با چند گزینه متفاوت روبه‌رو هستیم به‌موقع دست به انتخاب مناسب‌ترین و بهترین گزینه بزنیم تصمیم گیری گفته می‌شود.
مهارت تصمیم‌گیری روش‌های صحیح تصمیم‌گیری منطقی را به ما می‌آموزد، توجه و دقت‌مان را  بالا می‌برد و باعث پایین آمدن میزان خطا هنگام تصمیم‌گیری می‌شود.

در زیر مراحل سبک تصمیم‌گیری منطقی توضیح داده شده است:

  1. مواجه شدن با موقعیت تصمیم‌گیری: برای تصمیم‌گیری منطقی ابتدا فرد باید بپذیرد که در یک موقعیت تصمیم‌گیری قرار دارد. این‌کار مستلزم باز بودن به اطلاعات درونی و بیرونی است که به وی پیام می‌دهد که در موقعیت تصمیم‌گیری قرار دارد.
  2. تعیین موقعیت تصمیم‌گیری: در این مرحله باید موقعیت تصمیم‌گیری به‌صورت روشن، دقیق و اختصاصی مشخص شود تا فرد به­طور دقیق بداند که قرار است در مورد چه موضوعی تصمیم بگیرد.
  3. پیدا کردن گزینه‌های مختلف: در این مرحله فرد باید با استفاده از بارش فکری ایده‌ها و نیز مشورت با دیگران، گزینه‌های مختلفی را که در موقعیت تصمیم‌گیری وجود دارد، پیدا کند. نکته مهم در این مرحله، کمیت گزینه‌هاست و نه کیفیت آن‌ها.
  4. ارزیابی گزینه‌ها: در این مرحله گزینه‌های مختلف بر اساس پیامدهای احتمالی مثبت و منفی برای خود و دیگران ارزیابی می‌شوند. ملاک مثبت بودن پیامدها می‌تواند شامل هماهنگی با اهداف و ارزش‌ها، تأیید دیگران، پاداش‌های محسوس و رفاه و آسایش جسمی و روانی خود و دیگران باشد.
  5. انتخاب بهترین گزینه: در این مرحله گزینه‌ای که بیش‌ترین پیامدهای مثبت و کم­ترین پیامدهای منفی را دارد انتخاب می‌شود. نکته مهم در این قسمت این است که بهترین گزینه بر اساس جمع جبری ساده پیامدهای مثبت و منفی انجام نمی‌شود بلکه وزن یا ضریب مثبت یا منفی بودن هر پیامد است که باید مورد توجه قرار ‌گیرد.
  6. برنامه‌ریزی برای اجرای تصمیم: وقتی بهترین گزینه انتخاب شد باید یک نقشه عملی برای اجرای آن ریخته شود و در آن قدم به قدم مشخص شود که چه کارهایی در چه زمانی باید انجام شود.
  7. اجرای تصمیم و ارزیابی آن: در این مرحله بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده، تصمیم گرفته­شده اجرا شده و سپس بر اساس پیامدهای واقعی آن مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.

تصمیم_گیری

انواع سبک های تصمیم گیری

افراد با توجه به ویژگی‌های شخصیتی و موقعیت‌های متفاوتی که در آن قرار می‌گیرند به سبک‌های مختلفی تصمیم‌ می‌گیرند. بعضی افراد قادر به تصمیم‌گیری نیستند و هنگامی که می‌خواهند دست به انتخاب بزنند مدام دچار شک و تردید می‌شوند. عده‌ای قادر نیستند به تنهایی تصمیم بگیرند و معمولا از دیگران می‌خواهند برایشان تصمیم بگیرند. بعضی‌ها خیلی عجولانه تصمیم‌گیری می‌کنند و خیلی زود هم پشیمان می‌شوند. عده‌‌ای هم با وجود وسواس زیادی که در تصمیم‌گیری‌هایشان به خرج می‌دهند معمولا تصمیمات اشتباهی می‌گیرند و مجبور می‌شوند تاوان تصمیمات اشتباهشان را پس بدهند. عده‌ای هم از ترس انتخاب غلط یا پشیمان شدن مدام تصمیم‌گیری‌های خود را به تعویق می‌اندازند.

تصمیم گیری احساسی

تصمیم گیری سریع بدون در نظر گرفتن عقل یا منطق و آینده نگری و بررسی عواقب و پیامدها و سنجیدن همه جوانب و سود و زیان، صرفا به منظور کاهش احساسات شدید مثل استرس یا خشم. بدترین نوع تصمیم گیری است و همیشه با پشیمانی همراه است.

تصمیم گیری اجتنابی

بعضی افراد اعتمادبه‌نفس کافی برای گرفتن تصمیمات مهم زندگی‌شان را ندارند. از این رو هنگامی که در موقعیت انتخاب و تصمیم‌گیری‌های مهم زندگی قرار می‌گیرند مدام از تصمیم‌گیری فرار می کنند. این عده به علت ترس از تصمیم‌گیری با به تعویق انداختن تصمیم‌گیری و گفتن جمله “بی‌خیال. همه چیز خودش درست می‌شه” یا “هر چه پیش آید خوش آید”.

تصمیم گیری اضطرابی

جز تصمیم های احساسی است. به منظور کاهش استرس و اضطراب، موقعی که باید تصمیم‌گیری کرد. سطح این اضطراب به حدی بالاست که فرد نمی‌تواند آن را تحمل کند و برای رهایی از این موقعیت پرتنش بدون فکر و بررسی، یکی از گزینه‌ها را تنها با هدف خلاصی از اضطراب و فشار موجود انتخاب می‌کند و تصمیم می‌گیرد. چون این انتخاب و تصمیم نه‌تنها حاصل تفکر و بررسی منطقی نیست بلکه تنها با هدف فرار و رهایی از تنش و فشار موقعیت انجام شده به آن تصمیم‌گیری اضطرابی گفته می‌شود.

تصمیم گیری تکانشی/عجولانه

جز تصمیم های احساسی است. به منظور کاهش برانگیختگی در اثر تحریک پذیری و به تصمیم‌گیری‌هایی که بدون هیچ تفکر، بررسی و تحلیلی به صورت ناگهانی انجام می‌شود و فرد برای انتخاب خود هیچ توضیح واضح و مشخصی ندارد هم تصمیم‌گیری تکانشی گفته می‌شود.

تصمیم گیری وسواسی

این عده هم هنگام تصمیم‌گیری سطح اضطراب بالایی را تجربه می‌کنند اما این اضطراب و نگرانی ناشی از ترس از تصمیم‌گیری اشتباه است. از این رو هنگام تصمیم‌گیری با وسواس خاصی گزینه‌های مورد نظر را بررسی و بالا و پایین می‌کنند و به علت حساسیت و وسواس بالا، بیشتر از حد معمول زمان و انرژی‌شان را صرف تحلیل و بررسی می‌کنند و همین مسأله باعث می‌شود گاهی بعضی از گزینه‌های مناسب را به علت تعلل زیاد از دست بدهند. معمولا هم بعد از تصمیم‌گیری احساس پشیمانی می‌کنند.

تصمیم گیری مطیعانه

در این سبک تصمیم‌گیری فرد تصمیم‌گیرنده بدون در نظر گرفتن خواسته‌ها و اهداف خود تنها به منظور برآورده کردن خواسته‌های دیگران به‌راحتی به آنها اجازه می‌دهد به جای او تصمیم بگیرند. این افراد معمولا اعتماد‌به‌نفس لازم برای تصمیم‌گیری درباره خود و زندگی‌شان را ندارند و با واگذاری تصمیم‌گیری به دیگران یا اطاعت بی‌چون و چرا از تصمیماتی که دیگران برایشان می‌گیرند ناخودآگاه از زیر بار مسئولیت تصمیم‌گیری شانه خالی می‌کنند.

تصمیم گیری منطقی یا عاقلانه

در این سبک از تصمیم‌گیری فرد تلاش می‌کند براساس تفکر منطقی با جمع‌آوری اطلاعات لازم درباره گزینه‌های موجود، آنها را بررسی و سبک و سنگین کند و با در نظر گرفتن همه جوانب و پیش‌بینی پیامدهای احتمالی انتخاب هر گزینه، دست به انتخاب بهترین گزینه بزند و درنهایت یک تصمیم آگاهانه بگیرد. این نوع تصمیم‌گیری بهترین و سالم‌ترین نوع تصمیم‌گیری است.

تصمیم_گیری

 

تبلیغات

انتخاب دکتر زیبایی برای انجام جراحی های مد نظر شما متناسب با بودجه فردی، سلیقه شخصی و میزان تبحر در کنار دسترسی آسان به پزشک امروزه به یک چالش مهم در دنیا تبدیل شده است، نگران نباشید دکتر زیبایی در ارائه خدمات جراحی و مشاوره رایگان در کنار شماست!!! مهم نیست کاندید عمل بینی هستید یا کاشت مو یا اینکه در کدام شهر هستید و چه سنی دارید، فقط کافیه با دکتر زیبایی تماس حاصل فرمایید.

منبع
سنجش برتر
دکمه بازگشت به بالا
بستن
بستن